هوش مصنوعی در آستانه ۲۰۲۶؛ وقتی AI از ابزار به «زیرساخت» تبدیل می‌شود

با پایان سال ۲۰۲۵، بیش از هر زمان دیگری روشن شده است که جهان صرفاً شاهد یک تحول فناورانه نیست، بلکه در دل یک دگرگونی عمیق جهانی زندگی می‌کند. هوش مصنوعی اکنون به نیروی محرک اصلی شرکت‌ها، بازار کار و رقابت اقتصادی کشورها تبدیل شده است.

نگاه به آینده نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۶، هوش مصنوعی دیگر یک قابلیت جانبی یا افزونه نرم‌افزاری نخواهد بود؛ AI به خودِ زیرساخت تبدیل می‌شود.

۲۰۲۶؛ سال همکاران هوشمند و آغاز عصر هوش مصنوعی فیزیکی

در سال ۲۰۲۶، هوش مصنوعی به‌عنوان یک همکار دائمی در کنار انسان‌ها قرار می‌گیرد. سیستم‌های هوش مصنوعی عامل‌محور (Agentic AI) و چندعامله، گردش‌کارهایی را مدیریت می‌کنند که پیش‌تر کاملاً انسانی بودند. هم‌زمان، ربات‌های فیزیکی و انسان‌نما از مرحله نمایش و آزمایش عبور کرده و وارد پایلوت‌های واقعی در کارخانه‌ها، انبارها و آزمایشگاه‌ها می‌شوند؛ نقطه شروع عصر Physical AI.

برندگان این تحول، صرفاً شرکت‌هایی نیستند که AI را «استفاده» می‌کنند، بلکه آن‌هایی موفق خواهند شد که هوش مصنوعی را به‌عنوان یک هم‌تیمی برابر بپذیرند.

با این حال، سال ۲۰۲۶ یک هشدار جدی نیز به همراه دارد. پیش‌بینی می‌شود بیش از ۴۰ درصد پروژه‌های هوش مصنوعی عامل‌محور تا پایان ۲۰۲۷ به دلیل هزینه‌های بالا، نبود ارزش تجاری شفاف یا ضعف در مدیریت ریسک لغو شوند. به همین دلیل، حاکمیت و راهبری هوش مصنوعی به یک ضرورت حیاتی تبدیل خواهد شد.

هر کارمند یک دستیار هوش مصنوعی اختصاصی خواهد داشت

در مرحله جدید تحول AI، نقش هوش مصنوعی فراتر از پاسخ‌گویی و تحلیل است. در سال ۲۰۲۶، هر کارمند – از کارآموز تا مدیرعامل – یک دستیار هوشمند همیشه‌فعال خواهد داشت؛ دستیاری که می‌تواند:

• فرآیندهای منابع انسانی مانند آنبوردینگ و آموزش

• تفسیر قوانین و سیاست‌ها

• زمان‌بندی جلسات

• پیش‌بینی، مدیریت موجودی و ارتباطات داخلی

را به‌صورت خودکار و پیوسته انجام دهد.

تیم‌های انسان–ماشین؛ معیار جدید استخدام و پیشرفت شغلی

در سال ۲۰۲۶، مسیر رشد شغلی دگرگون می‌شود. استخدام و ارتقای شغلی بیش از گذشته به سواد هوش مصنوعی، مهارت اتوماسیون و طراحی گردش‌کار وابسته خواهد بود. مصاحبه‌های شغلی نیز از سؤال‌های کلیشه‌ای فاصله گرفته و به ارزیابی توانایی تعامل عملی با AI تبدیل می‌شوند.

در عین حال، نگرانی از وابستگی بیش از حد به هوش مصنوعی باعث می‌شود برخی سازمان‌ها ارزیابی مهارت‌های بدون AI را نیز در فرآیند استخدام و ارتقا الزامی کنند.

ربات‌های انسان‌نما و نجات صنعت از کمبود نیروی متخصص

کمبود نیروی کار ماهر به یک چالش ساختاری جهانی تبدیل شده است. در سال ۲۰۲۶، بسیاری از صنایع – به‌ویژه بخش تولید – برای بقا ناچار به استفاده گسترده از هوش مصنوعی خواهند شد.

AI با خودکارسازی کارهای تکراری، افزایش ایمنی، بهینه‌سازی زنجیره تأمین و آموزش شخصی‌سازی‌شده، بهره‌وری را متحول می‌کند. ربات‌های انسان‌نما نیز از مرحله آزمایشی عبور کرده و وارد پروژه‌های تجاری هدفمند می‌شوند.

انفجار سیستم‌های چندعامله در سازمان‌ها

در سال ۲۰۲۶، عامل‌های منفرد جای خود را به شبکه‌هایی از ده‌ها یا صدها عامل تخصصی می‌دهند. این سیستم‌ها می‌توانند زنجیره تأمین، لجستیک، تحقیق و توسعه و حتی فرآیندهای درمانی را به‌صورت هماهنگ مدیریت کنند. البته بدون ارکستراسیون و کنترل مناسب، ریسک اختلال و نفوذ به‌شدت افزایش می‌یابد.

بازگشت آمازون به صدر زیرساخت هوش مصنوعی

پس از یک دوره افت نسبی، Amazon در سال ۲۰۲۶ بار دیگر جایگاه خود را در حوزه زیرساخت هوش مصنوعی تقویت می‌کند. رشد دوباره AWS، کاهش محدودیت‌های محاسباتی و پذیرش واقعی تراشه‌های اختصاصی، این شرکت را به یکی از بازیگران اصلی سرمایه‌گذاری عظیم جهانی در زیرساخت AI تبدیل خواهد کرد.

دیتاسنترها؛ موتور پیشرفت و چالش بزرگ انرژی

رشد هوش مصنوعی وابستگی شدیدی به دیتاسنترها دارد. سرمایه‌گذاری جهانی در این حوزه تا سال ۲۰۳۰ به صدها میلیارد دلار می‌رسد، اما مصرف انرژی نیز به‌طور چشمگیری افزایش خواهد یافت. پرسش کلیدی این دهه این است که آیا زیرساخت انرژی جهان توان پاسخ‌گویی به نیاز فزاینده هوش مصنوعی را دارد یا خیر.

هم‌زمان، سرمایه‌گذاری کشورها در Sovereign AI و زیرساخت‌های بومی هوش مصنوعی به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیک افزایش می‌یابد.

صدا، هویت دیجیتال و مرورگر؛ میدان‌های نبرد جدید

در سال ۲۰۲۶:

• جست‌وجوی صوتی به ارزشمندترین سیگنال در تبلیغات هدفمند تبدیل می‌شود.

• هویت دیجیتال به‌جای داده، هدف اصلی حملات سایبری خواهد بود.

• مرورگر به سیستم‌عامل واقعی سازمان‌ها بدل می‌شود و نیاز به امنیت Zero-Trust را افزایش می‌دهد.

جمع‌بندی نهایی

مجموع این تحولات نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در حال تبدیل‌شدن به ستون فقرات اقتصاد جهانی است. سال ۲۰۲۶ به نفع سازمان‌ها و افرادی خواهد بود که:

• AI را شریک استراتژیک بدانند

• حاکمیت و ارکستراسیون چندعامله را جدی بگیرند

• همکاری انسان و ماشین را نهادینه کنند

۲۰۲۶ سالی است که رهبران واقعی هوش مصنوعی از سازمان‌هایی که در مرحله آزمایشی متوقف مانده‌اند، جدا می‌شوند و مسیر دهه آینده را شکل می‌دهند.


برای مشاهده جدیدترین اخبار، به پایگاه خبری هوش مصنوعی ایران مراجعه کنید.