فرماندار ایالت نیویورک با امضای «قانون ایمنی و مسئولیت‌پذیری هوش مصنوعی» گامی مهم در جهت تنظیم‌گری ایالتی AI برداشت. این قانون شرکت‌های بزرگ فعال در حوزه هوش مصنوعی را ملزم می‌کند استانداردهای ایمنی، شفافیت و پاسخ‌گویی را رعایت کنند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که دولت فدرال آمریکا تلاش دارد مقررات ایالتی را محدود کند و همین موضوع، این قانون را به نقطه‌ای مهم در تقاطع قانون، اخلاق و جامعه تبدیل کرده است.

ایالت نیویورک با امضای رسمی قانون جدید ایمنی هوش مصنوعی، به یکی از نخستین ایالت‌های آمریکا تبدیل شد که چارچوبی الزام‌آور برای کنترل ریسک‌های اجتماعی و حقوقی AI تعریف می‌کند. این قانون که با عنوان «Responsible AI Safety and Education Act» شناخته می‌شود، شرکت‌های بزرگ فناوری را موظف می‌کند تا مسئولیت مستقیم پیامدهای سیستم‌های هوش مصنوعی خود را بپذیرند.

بر اساس این قانون، شرکت‌هایی که درآمد سالانه بالایی دارند و از سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، باید برنامه‌های مدیریت ریسک، گزارش‌دهی شفاف و سازوکارهای پاسخ‌گویی مشخصی ارائه دهند. همچنین در صورت بروز آسیب‌های جدی، این شرکت‌ها موظف‌اند ظرف مدت کوتاهی نهادهای نظارتی را مطلع کنند.

تمرکز قانون بر ایمنی و شفافیت

یکی از محورهای اصلی این قانون، الزام شرکت‌ها به شفاف‌سازی نحوه عملکرد سیستم‌های AI است؛ موضوعی که در سال‌های اخیر به یکی از نگرانی‌های اصلی قانون‌گذاران و فعالان حقوق دیجیتال تبدیل شده است. منتقدان بارها هشدار داده‌اند که تصمیم‌گیری‌های خودکار می‌توانند منجر به تبعیض، نقض حریم خصوصی یا آسیب‌های اجتماعی گسترده شوند.

در همین راستا، قانون جدید نیویورک تلاش می‌کند میان نوآوری فناورانه و حفاظت از حقوق شهروندان تعادل ایجاد کند و نشان دهد که توسعه هوش مصنوعی الزاماً نباید به قیمت نادیده گرفتن ارزش‌های انسانی و اخلاقی تمام شود.

تقابل ایالت‌ها و دولت فدرال

نکته قابل توجه این است که تصویب این قانون در حالی صورت گرفته که دولت فدرال آمریکا پیش‌تر با صدور یک دستور اجرایی، نسبت به گسترش مقررات ایالتی درباره AI ابراز مخالفت کرده بود. با این حال، مقامات نیویورک تأکید کرده‌اند که در غیاب قوانین جامع فدرال، ایالت‌ها وظیفه دارند برای حفاظت از جامعه وارد عمل شوند.

این اقدام بار دیگر بحث قدیمی تقسیم اختیارات قانون‌گذاری میان دولت مرکزی و ایالت‌ها را زنده کرده و نشان می‌دهد که هوش مصنوعی به یکی از میدان‌های اصلی چالش حقوقی و سیاسی در آمریکا تبدیل شده است.

بازتاب اجتماعی و اخلاقی

کارشناسان معتقدند این قانون صرفاً یک مقرره فنی نیست، بلکه بازتاب‌دهنده نگرانی‌های عمیق‌تر درباره تأثیر هوش مصنوعی بر زندگی روزمره، عدالت اجتماعی و اعتماد عمومی است. بسیاری از نهادهای مدنی از این اقدام استقبال کرده‌اند و آن را گامی مهم در جهت پاسخ‌گو کردن شرکت‌های فناوری می‌دانند.

در مقابل، برخی شرکت‌های فناوری هشدار داده‌اند که تعدد قوانین ایالتی می‌تواند نوآوری را کند کند؛ اما قانون‌گذاران نیویورک تأکید دارند که بدون چارچوب‌های اخلاقی و حقوقی روشن، هزینه‌های اجتماعی AI بسیار سنگین‌تر خواهد بود.

جمع‌بندی

تصویب قانون ایمنی هوش مصنوعی در نیویورک نشان می‌دهد که مسیر آینده AI فقط از دل نوآوری فناورانه نمی‌گذرد، بلکه نیازمند قانون‌گذاری مسئولانه، توجه به اخلاق و مشارکت اجتماعی است. این قانون می‌تواند الگویی برای سایر ایالت‌ها و حتی کشورهای دیگر باشد و بحث‌های گسترده‌تری درباره نقش دولت‌ها در مدیریت فناوری‌های نوظهور ایجاد کند.