در روزهای اخیر گزارش‌هایی در رسانه‌های معتبر آمریکا منتشر شد که نشان می‌دهد کاخ سفید در حال آماده‌سازی یک فرمان اجرایی مهم است که به دولت فدرال اجازه بدهد کنترل بیشتری بر قانون‌گذاری ایالتی هوش مصنوعی داشته باشد.

چرا این موضوع مهم است؟

ایالت‌های آمریکا طی ماه‌های گذشته قوانینی برای تنظیم هوش مصنوعی وضع کرده‌اند که شامل شفافیت بیشتر، بررسی سوگیری الگوریتمی و محافظت از داده‌های شهروندان است. اما تیم ترامپ معتقد است که این تنوع قوانین ایالتی می‌تواند یک «چالش جدی برای نوآوری» در سطح ملی ایجاد کند و از طرفی مانع رقابت هوش مصنوعی آمریکا با رقبایی مثل چین شود.

بر اساس پیش‌نویس این فرمان، وزارت دادگستری آمریکا قرار است یک «گروه ویژه دعوی AI» (AI Litigation Task Force) تشکیل دهد تا قوانین ایالتی را به چالش بکشد و در صورت لزوم از طریق شکایت قانونی از آن‌ها دفاع کند. علاوه بر این، گفته شده است که وزارت بازرگانی مسئول بررسی قوانین ایالتی به‌اصطلاح «بارآور» خواهد شد و ممکن است دسترسی برخی ایالت‌ها به بودجه اینترنت پهن‌باند (مثل برنامه BEAD) را محدود کند، اگر قوانین آن‌ها با سیاست فدرال در تضاد باشد. 

از سوی دیگر، کمیسیون فدرال تجارت (FTC) نیز ممکن است وضعیت برخی از این قوانین ایالتی را از نظر تعارض با قوانین فدرال بررسی کند. فرمان مورد نظر همچنین از کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) می‌خواهد استانداردی برای گزارش‌دهی و افشای مدل‌های هوش مصنوعی تهیه کند که بتواند بر قوانین ایالتی متضاد غلبه کند.

واکنش‌ها و نگرانی‌ها

این پیشنهاد با مخالفت‌هایی جدی مواجه شده است: گروه‌های حقوق مدنی و مدافع حریم خصوصی هشدار داده‌اند که ممانعت از قانون‌گذاری ایالتی، حقوق شهروندان را در برابر خطرات هوش مصنوعی کاهش می‌دهد. آن‌ها می‌گویند ایالت‌ها نقش مهمی در حفاظت از ساکنان خود دارند و جلوگیری از مقررات ایالتی می‌تواند “تقویت نفوذ شرکت‌های بزرگ فناوری” را به دنبال داشته باشد. 

علاوه بر این، تحلیلگران حقوقی نیز معتقدند که نگرانی‌های قانونی جدی وجود دارد. طبق نظر برخی نهادهای حقوقی، پیش‌نویس فرمان اجرایی ممکن است از طریق چالش‌های قانونی در دادگاه‌ها مواجه شود – زیرا مشارکت فدرال برای پیش‌دستی در مقررات ایالتی الزاماتی دارد که قانون‌گذار فدرال ممکن است به وضوح رعایت نکرده باشد. 

همچنین گفته شده این موضوع، بخشی از تلاش بزرگ‌تر برای ایجاد یک چارچوب «قانون فدرال سراسری AI» است تا به جای قوانین متفرق ایالتی، استاندارد واحدی برای قانون‌گذاری هوش مصنوعی در کل کشور ایجاد شود. 

پیامدهای احتمالی

اگر این فرمان اجرایی نهایی شود:

• ایالت‌هایی که قوانین سخت‌گیرانه‌تری برای هوش مصنوعی تصویب کرده‌اند، ممکن است با فشار فدرال روبه‌رو شوند.

• شرکت‌های بزرگ فناوری ممکن است از مزایای یک چارچوب قانون‌گذاری متمرکز بهره‌مند شوند، چرا که باید با تنها یک چارچوب قانونی کار کنند، نه ده‌ها قانون ایالتی متفاوت.

• از سوی دیگر، گروه‌های حقوقی، مدافعان حریم خصوصی و برخی سیاست‌مداران ایالتی، احتمالاً در دادگاه‌ها با دولت فدرال برای حفظ حق قانون‌گذاری ایالتی به مبارزه خواهند پرداخت.