کمیسیون اروپا روز ۱۹ نوامبر ۲۰۲۵ در گزارشی تازه، پیشنهادات جدیدی برای اصلاح قوانین مربوط به هوش مصنوعی و حریم خصوصی در اتحادیه اروپا منتشر کرد. این تغییرات که تحت عنوان Digital Omnibus معرفی شده‌اند، با هدف ساده‌سازی مقررات و تسهیل نوآوری در دنیای فناوری ارائه شده‌اند. اما این اصلاحات با انتقادات زیادی از سوی سازمان‌های حقوق دیجیتال روبه‌رو شده است.

چه تغییراتی در مقررات پیشنهادی وجود دارد؟

کمیسیون اروپا در این طرح جدید خود، تلاش دارد برخی الزامات سخت‌گیرانه را کاهش دهد تا شرکت‌های فناوری بتوانند به راحتی فعالیت کنند. این تغییرات شامل:

• کاهش الزامات گزارش‌دهی در خصوص نحوه آموزش مدل‌های هوش مصنوعی
• آسان‌تر شدن فرآیند ممیزی داده‌ها
• کاهش هزینه‌های حقوقی و گزارش‌دهی برای شرکت‌های فناوری

هدف اصلی این تغییرات، افزایش سرعت نوآوری و گسترش بازارهای دیجیتال در اتحادیه اروپا عنوان شده است. کمیسیون می‌گوید این اصلاحات به شرکت‌ها کمک می‌کند تا سریع‌تر از رقبای جهانی خود در آمریکا و چین پیشی بگیرند.

واکنش فعالان حقوق دیجیتال

این تغییرات با واکنش شدید گروه‌های حقوق دیجیتال مواجه شده است. سازمان‌های معتبری مانند European Digital Rights (EDRi) معتقدند که این پیشنهادات به معنای عقب‌نشینی عظیم از حقوق کاربران و حفاظت‌های حریم خصوصی است. آنها هشدار می‌دهند که این بازنگری می‌تواند باعث شود که شرکت‌ها بدون توجه به امنیت و حقوق کاربران، به سرعت محصولات خود را به بازار عرضه کنند.

طبق گفته فعالان حقوق دیجیتال، تغییرات پیشنهادی کمیسیون اروپا می‌تواند منجر به کاهش شفافیت در فرآیندهای مربوط به استفاده از داده‌های شخصی و مدل‌های هوش مصنوعی شود. این مسأله به ویژه در زمینه حریم خصوصی کاربران و حفاظت از اطلاعات شخصی آن‌ها می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

ساده‌سازی قوانین یا خطرات جدید؟

منتقدان معتقدند که این پیشنهادات می‌تواند آسیب‌های بزرگی به حریم خصوصی کاربران وارد کند. این در حالی است که اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر با تصویب قوانینی همچون GDPR پیشتاز در زمینه حفاظت از داده‌ها و حریم خصوصی بوده است. کاهش الزامات قانونی می‌تواند اعتماد عمومی به نهادهای نظارتی را تضعیف کرده و زمینه را برای سوءاستفاده‌های جدید از داده‌های شخصی فراهم کند.

در عین حال، کمیسیون اروپا تأکید کرده است که این تغییرات به گونه‌ای طراحی شده‌اند که تعادل میان نوآوری و حفظ امنیت کاربران را رعایت کنند. همچنین گفته شده که این تغییرات می‌توانند فرصت‌هایی را برای استارتاپ‌ها و شرکت‌های کوچک فراهم کنند تا در رقابت جهانی با دیگر کشورها مانند آمریکا و چین پیشرفت کنند.

آینده این اصلاحات چیست؟

این طرح‌ها اکنون باید در پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا مورد بررسی قرار گیرند. اگر این پیشنهادات تصویب شوند، اتحادیه اروپا مسیر جدیدی را برای مقررات فناوری‌های نوین ترسیم خواهد کرد.