در مارس ۲۰۲۵،  ایران پلتفرم ملی بومی داده‌محور خود را معرفی کرد و مسیر تازه‌ای برای نوآوری در صنایع کشور گشود. این طرح زیرساختی جدید برای گسترش خدمات هوشمند و رشد اقتصاد دیجیتال به شمار می‌رود. فاز نخست پروژه به پژوهشگران و شرکت‌های دانش‌بنیان اختصاص دارد و تا سال ۲۰۲۶ نسخه‌ی عمومی آن عرضه خواهد شد.

پروژه با هدف تقویت استقلال فناورانه و ایجاد شبکه‌ای از سامانه‌های داده‌محور طراحی شده است. شرکت‌ها با استفاده از این پلتفرم می‌توانند مدل‌ها و اپلیکیشن‌های داخلی خود را توسعه دهند و از وابستگی به سرویس‌های خارجی فاصله بگیرند. مسئولان دولتی می‌گویند این زیرساخت داده‌محور بومی رشد استارتاپ‌ها را سرعت می‌دهد و اقتصاد دیجیتال را فعال‌تر می‌کند.

وزارت ارتباطات و معاونت علمی ریاست‌جمهوری بر استانداردسازی داده‌ها، امنیت اطلاعات و دسترسی آسان پژوهشگران تمرکز دارند. آن‌ها زیرساخت‌های فنی و حقوقی لازم را برای بهره‌برداری گسترده از این پلتفرم داده‌محور فراهم کرده‌اند.

در فاز نخست، بیش از ۲۰ شرکت دانش‌بنیان در زمینه‌هایی مانند تحلیل داده، ترجمه ماشینی و پیش‌بینی، این سامانه را آزمایش می‌کنند. مدیر پروژه می‌گوید: «ما پلتفرم را به‌تدریج به مراکز داده‌ی استانی متصل می‌کنیم تا به ستون فقرات داده‌محور کشور تبدیل شود.»

کارشناسان باور دارند اجرای درست این طرح می‌تواند خدمات بومی را گسترش دهد، وابستگی به فناوری خارجی را کاهش دهد و اقتصاد دیجیتال را تقویت کند. بااین‌حال، برخی هشدار می‌دهند که کیفیت داده‌ها و تداوم حمایت مالی نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت پروژه دارند.

در مجموع، پلتفرم ملی بومی داده‌محور نشانه‌ای از حرکت ایران به سوی خودکفایی فناورانه و همکاری نزدیک‌تر میان دولت و استارتاپ‌های نوآور است. این گام می‌تواند مسیر تحول دیجیتال کشور را شتاب دهد و اقتصاد داده‌محور را به واقعیت تبدیل کند.