پکن گام تازه‌ای برای وارد کردن هوش مصنوعی به مدارس و دانشگاه‌ها برداشته است. در این طرح، ۵۰ مدرسه و دانشگاه به‌عنوان مراکز الگوی استفاده از AI انتخاب شده‌اند تا روش‌های جدید آموزش هوشمند، یادگیری شخصی‌سازی‌شده و استفاده عملی از فناوری‌های هوش مصنوعی را توسعه دهند. در یکی از نمونه‌های جالب، دانش‌آموزان از مربی هوش مصنوعی برای بررسی عملکرد ورزشی خود استفاده می‌کنند و سیستم می‌تواند خطاهای حرکتی آن‌ها را در لحظه شناسایی و برای هر دانش‌آموز ارزیابی اختصاصی ایجاد کند.

پکن می‌خواهد هوش مصنوعی را به بخشی از مدرسه تبدیل کند

هوش مصنوعی دیگر فقط موضوعی برای کلاس‌های برنامه‌نویسی یا آزمایشگاه‌های فناوری نیست. پکن اکنون تلاش می‌کند این فناوری را به شکل گسترده‌تری وارد فرآیند آموزش کند؛ از کلاس‌های درسی و ارزیابی دانش‌آموزان گرفته تا ورزش، تولید محتوای آموزشی و فعالیت‌های پژوهشی. در مرحله جدید این برنامه، ۵۰ مرکز آموزشی شامل ۴۵ مدرسه ابتدایی و متوسطه و ۵ دانشگاه به‌عنوان مدارس و دانشگاه‌های الگوی هوش مصنوعی انتخاب شده‌اند. هدف این مراکز، توسعه روش‌هایی است که بتوان آن‌ها را در مدارس دیگر نیز اجرا کرد و مدل‌های قابل‌تکراری برای آموزش هوشمند به وجود آورد.

هوش مصنوعی وارد کلاس‌های معمولی می‌شود

یکی از نکات مهم این طرح، تلاش برای خارج کردن AI از محیط‌های تخصصی و وارد کردن آن به کلاس‌های عادی است. برای مثال، در یکی از مدارس منتخب پکن، مفاهیم هوش مصنوعی در درس‌هایی مانند:

• زبان و ادبیات
• ریاضی
• علوم
• کار و مهارت
• فناوری اطلاعات

با آموزش‌های معمول ترکیب می‌شوند. دانش‌آموزان همچنین می‌توانند پروژه‌هایی مانند «هوش مصنوعی و ادبیات کلاسیک» یا «هوش مصنوعی و خلق آثار هنری» انجام دهند. به این ترتیب، هدف فقط آموزش نحوه کار با یک ابزار هوش مصنوعی نیست؛ بلکه دانش‌آموزان یاد می‌گیرند چگونه از AI برای یادگیری، خلاقیت و حل مسئله استفاده کنند.

یک مربی هوش مصنوعی برای ورزش دانش‌آموزان

شاید یکی از جذاب‌ترین کاربردهای این طرح، استفاده از AI در فعالیت‌های ورزشی باشد. در دبیرستان وابسته به دانشگاه Tsinghua، یک سیستم مربی هوش مصنوعی برای دانش‌آموزان راه‌اندازی شده است. این سیستم هنگام انجام تمرین‌هایی مانند:

• طناب‌زدن
• درازونشست
• پرش طول

حرکات دانش‌آموز را بررسی می‌کند و می‌تواند خطاهای حرکتی را در لحظه نشان دهد. پس از آن نیز اطلاعات مربوط به عملکرد هر دانش‌آموز در قالب داده‌های شخصی‌سازی‌شده ثبت می‌شود. دانش‌آموز می‌تواند بر اساس این داده‌ها تمرین مناسب خود را انتخاب کند و حتی از تجهیزات ورزشی هوشمند مانند دوچرخه ثابت و دستگاه پارویی استفاده کند. این نمونه نشان می‌دهد هوش مصنوعی در آموزش فقط برای درس خواندن نیست و می‌تواند به بخش‌هایی مانند ورزش و سلامت دانش‌آموزان نیز وارد شود.

یادگیری شخصی‌سازی‌شده با کمک AI

یکی از مهم‌ترین مزایای استفاده از هوش مصنوعی در مدارس، امکان شخصی‌سازی فرآیند یادگیری است. در روش سنتی، معمولاً همه دانش‌آموزان یک محتوای مشابه دریافت می‌کنند؛ اما سامانه‌های هوشمند می‌توانند عملکرد هر فرد را جداگانه بررسی کنند. برای مثال، سیستم می‌تواند متوجه شود یک دانش‌آموز در یک موضوع خاص ضعف دارد و تمرین بیشتری برای همان بخش پیشنهاد دهد، در حالی که برای دانش‌آموز دیگری که همان موضوع را بهتر یاد گرفته است، تمرین‌های دشوارتری ارائه کند. این رویکرد می‌تواند به سمت آموزش متناسب با توانایی، سرعت یادگیری و نیاز هر دانش‌آموز حرکت کند.

۱۴۰۰ مدرسه پکن به آموزش عمومی AI رسیده‌اند

طرح جدید، بخشی از یک برنامه بزرگ‌تر در پکن است. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی کمیسیون آموزش پکن، در حال حاضر بیش از ۱۴۰۰ مدرسه ابتدایی و متوسطه و حدود ۱.۸۳ میلیون دانش‌آموز در این شهر تحت پوشش آموزش عمومی هوش مصنوعی قرار گرفته‌اند. طبق همین اطلاعات، میزان استفاده از کاربردهای AI در میان دانش‌آموزان مدارس پکن به ۹۱ درصد رسیده است. این آمار نشان می‌دهد برنامه پکن صرفاً به انتخاب ۵۰ مدرسه محدود نیست و این شهر در حال ایجاد یک اکوسیستم گسترده برای آموزش هوش مصنوعی است.

دانشگاه‌ها هم وارد مرحله جدید شده‌اند

در کنار مدارس، پنج دانشگاه نیز در فهرست مراکز الگوی جدید قرار گرفته‌اند. این دانشگاه‌ها قرار است بیشتر روی استفاده از AI در رشته‌های تخصصی و توسعه پروژه‌های میان‌رشته‌ای تمرکز کنند. برای نمونه، Beijing Film Academy مراکزی برای فعالیت در حوزه تصویر و هنر مبتنی بر هوش مصنوعی ایجاد کرده و روی موضوعاتی مانند AIGC و تولید مجازی تحقیق می‌کند. هدف این است که دانشجویان تنها متخصص فناوری نباشند، بلکه بتوانند دانش هوش مصنوعی را با رشته‌هایی مانند هنر، رسانه و تولید محتوا ترکیب کنند.

آینده آموزش؛ معلم و هوش مصنوعی در کنار هم

گسترش AI در مدارس به معنای حذف معلم نیست. در مدل موردنظر پکن، هوش مصنوعی بیشتر نقش یک ابزار کمکی را بر عهده دارد؛ ابزاری که می‌تواند داده‌ها را تحلیل کند، نقاط ضعف دانش‌آموزان را پیدا کند، محتوای مناسب پیشنهاد دهد و بخشی از فرآیند ارزیابی را سریع‌تر انجام دهد. در چنین شرایطی، معلم می‌تواند زمان بیشتری برای تعامل با دانش‌آموزان، آموزش مفاهیم پیچیده و فعالیت‌های خلاقانه داشته باشد. به همین دلیل، آینده آموزش احتمالاً به سمت همکاری میان معلم، دانش‌آموز و دستیارهای هوشمند حرکت خواهد کرد.

چرا برنامه پکن اهمیت دارد؟

اهمیت این طرح تنها در تعداد مدارس انتخاب‌شده نیست. پکن تلاش می‌کند مدل‌هایی را آزمایش کند که در صورت موفقیت بتوانند در مدارس بیشتری مورد استفاده قرار گیرند. به همین دلیل، موضوعاتی مانند آموزش شخصی‌سازی‌شده، ارزیابی هوشمند، آموزش عملی AI و استفاده از فناوری در فعالیت‌های روزمره مدرسه مورد توجه قرار گرفته‌اند. اگر چنین مدل‌هایی موفق باشند، می‌توانند روی شیوه آموزش نسل آینده تأثیر بگذارند؛ نسلی که از دوران مدرسه با هوش مصنوعی آشنا می‌شود و آن را نه فقط به‌عنوان یک فناوری پیچیده، بلکه به‌عنوان ابزاری برای یادگیری و حل مسئله می‌شناسد.

پکن به دنبال ساخت نسل جدید مدارس هوشمند است

پکن اعلام کرده است که در ادامه این مسیر قصد دارد استفاده از AI را در تمام مراحل آموزش، از تدریس و یادگیری گرفته تا ارزیابی و مدیریت آموزشی، گسترش دهد. همچنین توسعه ابزارهای هوشمند آموزشی و ایجاد بسترهایی برای اشتراک‌گذاری منابع و تجربه میان مدارس در دستور کار قرار دارد. این روند می‌تواند پکن را به یکی از نمونه‌های مهم استفاده گسترده از هوش مصنوعی در نظام آموزشی تبدیل کند.

جمع‌بندی

انتخاب ۵۰ مدرسه و دانشگاه به‌عنوان مراکز الگوی هوش مصنوعی، نشان می‌دهد پکن قصد دارد AI را از یک موضوع آموزشی تخصصی به بخشی از زندگی روزمره مدارس تبدیل کند. از مربی هوش مصنوعی برای ورزش دانش‌آموزان گرفته تا یادگیری شخصی‌سازی‌شده، آموزش میان‌رشته‌ای و تولید محتوای هوشمند، کاربردهای این فناوری در حال گسترش است. با توجه به اینکه بیش از ۱۴۰۰ مدرسه پکن نیز آموزش عمومی هوش مصنوعی را پوشش می‌دهند، به نظر می‌رسد این شهر در حال ساخت نسلی از دانش‌آموزان است که از همان دوران مدرسه با ابزارهای هوشمند کار می‌کنند.

برای مشاهده جدیدترین اخبار، به پایگاه خبری هوش مصنوعی ایران مراجعه کنید.