چین در تلاش است تا با ادغام هوش مصنوعی (AI) در بخش انرژی، روند انتقال به انرژی‌های تجدیدپذیر را سرعت دهد، مصرف برق را بهینه کند و اهداف تغییرات اقلیمی خود را تقویت نماید. این استراتژی شامل توسعه سیستم‌های هوشمند برای پیش‌بینی عرضه و تقاضای انرژی، کاهش ناپایداری شبکه و افزایش جذب انرژی بادی و خورشیدی است؛ سیاستی که تا سال ۲۰۲۷ به سطح ملی توسعه خواهد یافت. 

هوش مصنوعی؛ موتور جدید تحول انرژی

چین اخیراً استراتژی گسترده‌ای تحت عنوان «AI+ انرژی» را معرفی کرده است که هدف آن ادغام عمیق هوش مصنوعی با شبکه‌های برق و زیرساخت‌های انرژی است. بر اساس این طرح، تا سال ۲۰۲۷ قرار است بیش از پنج مدل بزرگ AI مخصوص انرژی توسعه داده شود و بیش از ۱۰۰ سناریوی کاربردی در شبکه، تولید و ذخیره انرژی آزمایش شود. 

یکی از نمونه‌های برجسته این رویکرد، کارخانه تولید هیدروژن و آمونیاک سبز شرکت Envision در شهر Chifeng است که با برق مستقیم از مزارع بادی و خورشیدی تغذیه می‌شود و سیستم هوش مصنوعی آن براساس وضعیت باد و خورشید مصرف برق را به‌صورت خودکار تنظیم می‌کند. 

این تکنیک باعث می‌شود بیش‌ترین مقدار انرژی تجدیدپذیر جذب شود، مقدار برق هدررفته کاهش یابد و نیازی به نیروگاه‌های زغال‌سنگ پشتیبان نباشد، موضوعی که نقش بزرگی در مدیریت شبکه انرژی ایفا می‌کند. 

AI در پیش‌بینی و تعادل عرضه‌و‌تقاضا

یکی از مهم‌ترین کاربردهای AI در شبکه انرژی، پیش‌بینی دقیق عرضه و تقاضای برق است؛ یعنی با نگاه به داده‌های آب‌وهوایی، تقاضای مصرف و شرایط شبکه، سیستم‌های هوشمند می‌توانند برنامه‌ریزی بهتری برای ذخیره و توزیع انرژی انجام دهند. این رویکرد هم اثرگذاری انرژی‌های تجدیدپذیر را افزایش می‌دهد و هم به ثبات شبکه برق کمک می‌کند. 

نمونه دیگر، سیستم‌های مجازی نیروگاه در شهرهایی مثل شانگهای است که با پلتفرم هوشمندی به نام AI+ Duangming توانسته‌اند تقاضای اوج برق را کاهش دهند و برق شبکه را با کارایی بیشتری مدیریت کنند. 

چالش‌های پیش‌رو

اگرچه ادغام AI و انرژی مزایای بزرگی دارد، اما رشد سریع مرکزهای داده AI نیز چالش‌های جدیدی ایجاد می‌کند. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰، مصرف برق این مراکز بیشتر از ۱۰۰۰ تراوات‌ساعت شود، تقریبا معادل مصرف سالانه برق کشورهایی مانند ژاپن که لازم است با راهکارهای انرژی پاک و افزایش بهره‌وری مقابله شود. 

چشم‌انداز آینده و اهمیت طرح

چین با این برنامه بلندپروازانه می‌خواهد تا سال ۲۰۳۰ در ادغام هوش مصنوعی با بخش انرژی به سطحی جهانی برسد و نقش AI را در مدیریت شبکه، بازار برق و تجارت انرژی توسعه دهد. کارشناسان معتقدند این تکنولوژی می‌تواند به کاهش کربن‌زدایی کمک کند و همزمان بهره‌وری انرژی را افزایش دهد اقدامی که برای رسیدن به اهداف بلندمدت اقلیمی ضروری است. 

جمع‌بندی

ادغام هوش مصنوعی با انرژی‌های تجدیدپذیر یکی از مهم‌ترین تحولات تکنولوژیک در چین است که می‌تواند بهره‌وری شبکه برق را افزایش داده و تحقق اهداف کاهش گازهای گلخانه‌ای را تسریع کند. گرچه چالش‌هایی از جمله افزایش مصرف برق مراکز داده وجود دارد، اما کارشناسان معتقدند AI نقش حیاتی در ایجاد شبکه‌های هوشمند، پایدار و کارآمد ایفا خواهد کرد نه فقط در چین بلکه در عرصه بین‌المللی.