کارشناسان اقتصادی و فناوری در بنگلادش اعلام کرده‌اند که پذیرش هوش مصنوعی مسئولانه می‌تواند به رشد اقتصادی این کشور کمک کند، اما تنها در صورتی که توسعه AI هم‌زمان با رعایت اصول اخلاقی، حفظ حریم خصوصی شهروندان و توجه به پیامدهای اجتماعی آن انجام شود.

نگاه تازه به توسعه اقتصادی با هوش مصنوعی

در شرایطی که کشورهای در حال توسعه به‌دنبال استفاده از فناوری‌های نوین برای تقویت اقتصاد خود هستند، بنگلادش نیز هوش مصنوعی را به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی رشد اقتصادی مورد توجه قرار داده است. به گفته کارشناسان، AI می‌تواند بهره‌وری صنایع، کیفیت خدمات عمومی و سرعت تصمیم‌گیری‌های اقتصادی را افزایش دهد و فرصت‌های جدیدی در بازار کار ایجاد کند.

با این حال، متخصصان هشدار می‌دهند که استفاده شتاب‌زده و بدون چارچوب از این فناوری می‌تواند پیامدهای منفی جدی برای جامعه به همراه داشته باشد؛ از نقض حقوق شهروندان گرفته تا افزایش نابرابری اجتماعی.

چرا «مسئولانه» بودن هوش مصنوعی اهمیت دارد؟

در نشست‌ها و گزارش‌های اخیر، تأکید شده است که هوش مصنوعی تنها زمانی می‌تواند به توسعه پایدار منجر شود که اصول اخلاقی و اجتماعی در طراحی و اجرای آن لحاظ شود. موضوعاتی مانند شفافیت الگوریتم‌ها، جلوگیری از تبعیض داده‌محور و پاسخگویی شرکت‌ها و دولت‌ها از جمله مواردی هستند که در مفهوم اخلاق هوش مصنوعی جای می‌گیرند.

کارشناسان معتقدند بی‌توجهی به این اصول، اعتماد عمومی به فناوری را کاهش داده و در بلندمدت مانعی جدی برای رشد اقتصادی خواهد بود.

حریم خصوصی و داده‌ها؛ خط قرمز توسعه AI

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مطرح‌شده در این گزارش، نحوه جمع‌آوری و استفاده از داده‌های کاربران است. هوش مصنوعی برای عملکرد دقیق به حجم بالایی از داده‌ها نیاز دارد، اما اگر این داده‌ها بدون ضابطه و نظارت جمع‌آوری شوند، حریم خصوصی شهروندان به خطر می‌افتد.

در همین راستا، تحلیلگران تأکید می‌کنند که بنگلادش باید هم‌زمان با توسعه AI، به تدوین قوانین شفاف در حوزه قانون‌گذاری هوش مصنوعی بپردازد تا استفاده از داده‌ها در چارچوب مشخص و قابل نظارت انجام شود.

تأثیر اجتماعی و فرهنگی هوش مصنوعی در جوامع در حال توسعه

گزارش The Daily Star همچنین به تأثیرات اجتماعی AI اشاره می‌کند. از یک سو، هوش مصنوعی می‌تواند فرصت‌های شغلی جدیدی در حوزه فناوری، آموزش و خدمات دیجیتال ایجاد کند؛ اما از سوی دیگر، در صورت نبود سیاست‌های حمایتی، برخی مشاغل سنتی ممکن است با خطر حذف یا تضعیف روبه‌رو شوند.

کارشناسان بر این باورند که دولت‌ها باید با سرمایه‌گذاری در آموزش مهارت‌های دیجیتال و بازآموزی نیروی کار، از تبدیل AI به عاملی برای شکاف اجتماعی جلوگیری کنند.

جمع‌بندی؛ توسعه اقتصادی با محور انسان

بر اساس این گزارش، آینده هوش مصنوعی در بنگلادش و کشورهایی مشابه، به تصمیم‌هایی بستگی دارد که امروز در حوزه قانون، اخلاق و جامعه گرفته می‌شود. هوش مصنوعی می‌تواند موتور رشد اقتصادی باشد، اما تنها زمانی که انسان، کرامت انسانی و حقوق اجتماعی در مرکز سیاست‌گذاری‌ها قرار گیرند.

پذیرش مسئولانه AI نه‌تنها یک انتخاب فناورانه، بلکه تصمیمی اخلاقی و اجتماعی است که می‌تواند مسیر توسعه پایدار را برای سال‌های آینده هموار کند.