ایالت کالیفرنیا در اقدامی تاریخی، قانون جدیدی به نام Senate Bill 243 تصویب کرده است که شرکت‌های فناوری را موظف می‌کند در هرگونه مکالمه یا تعامل دیجیتال مشخص کنند کاربران با چت‌بات هوش مصنوعی در ارتباط هستند، نه با انسان واقعی. فرماندار گوین نیوسام این قانون را در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۵ امضا کرد و اجرای آن از ژانویه ۲۰۲۶ آغاز می‌شود.

هدف قانون: شفافیت در دوران گفت‌وگو با ماشین‌ها

در چند سال اخیر، پیشرفت سریع فناوری‌های هوش مصنوعی مکالمه‌محور مانند ChatGPT و Gemini، مرز میان انسان و ماشین را به‌طرز بی‌سابقه‌ای محو کرده است. بسیاری از کاربران بدون آنکه بدانند طرف مقابلشان یک الگوریتم است، وارد گفت‌وگوهای احساسی یا تصمیم‌گیری‌های مهم می‌شوند.

قانون جدید با هدف جلوگیری از فریب دیجیتال و افزایش اعتماد عمومی در عصر هوش مصنوعی تدوین شده است. به گزارش The Verge، قانون‌گذاران کالیفرنیا تأکید دارند مردم باید بدانند آیا با انسان واقعی صحبت می‌کنند یا با یک سیستم خودکار.

این شفافیت به‌ویژه در بخش‌های حساسی مانند پشتیبانی مشتری، خدمات درمانی آنلاین و کمپین‌های سیاسی اهمیت زیادی دارد. کارشناسان هشدار می‌دهند چت‌بات‌ها می‌توانند برای دستکاری افکار عمومی یا جمع‌آوری داده‌های شخصی مورد سوءاستفاده قرار گیرند.

گامی مهم در مسیر اخلاق و قانون‌گذاری هوش مصنوعی

قانون جدید کالیفرنیا یکی از نخستین اقدامات رسمی در جهت قانون‌گذاری هوش مصنوعی در سطح ایالتی است. هدف آن صرفاً اطلاع‌رسانی نیست، بلکه ایجاد مسئولیت قانونی برای شرکت‌هاست تا از فناوری‌های گفت‌وگومحور به‌درستی استفاده کنند.

«ماریا الیوت»، استاد اخلاق فناوری در دانشگاه استنفورد می‌گوید:

«این قانون نشان می‌دهد دوران توسعه‌ی بی‌قید و شرط AI به پایان رسیده است. اکنون شرکت‌ها باید پاسخ‌گو باشند.»

او اضافه می‌کند چنین مقرراتی به نفع کاربران، توسعه‌دهندگان و کل اکوسیستم فناوری است.

بر اساس گزارش TIME، سازمان‌های مدافع حقوق دیجیتال از این تصمیم استقبال کرده‌اند و آن را الگویی برای سایر کشورها دانسته‌اند. به باور آن‌ها، اعلام شفاف هویت چت‌بات‌ها بخشی از اخلاق و مسئولیت اجتماعی در هوش مصنوعی است که باید در سطح جهانی نهادینه شود.

تأثیر جهانی و آینده قانون‌گذاری AI

اگرچه این قانون فعلاً فقط در کالیفرنیا اجرا می‌شود، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که به‌سرعت به الگوی جهانی تبدیل شود. بسیاری از دولت‌ها نیز در حال بررسی طرح‌های مشابه برای اطمینان از شفافیت در تعاملات دیجیتال هستند.

در اروپا، پیش‌نویس قانون EU AI Act مقررات مشابهی برای «افشای هویت ماشین» در ارتباطات انسانی دارد. این روند نشان می‌دهد جهان به‌سوی چارچوبی حرکت می‌کند که در آن هوش مصنوعی باید در خدمت اخلاق و اعتماد انسانی باشد.

تحلیلگران معتقدند اجرای این قانون می‌تواند موجب رشد بازار ابزارهای تشخیص محتوای مصنوعی شود و استارتاپ‌هایی را به‌وجود آورد که تمرکز آن‌ها بر «راستی‌آزمایی دیجیتال» است.

دیدگاه مخالفان

برخی شرکت‌های فناوری با اجرای فوری این قانون موافق نیستند. آن‌ها می‌گویند الزام به معرفی چت‌بات‌ها ممکن است تجربه‌ی کاربر را مختل کرده و سرعت پاسخ‌گویی را کاهش دهد.

اما حامیان قانون تأکید می‌کنند اعتماد کاربر مهم‌تر از سرعت مکالمه است. آن‌ها باور دارند اگر کاربران احساس کنند در حال فریب خوردن هستند، آینده‌ی تعاملات مبتنی بر AI در خطر قرار می‌گیرد.

جمع‌بندی

قانون جدید کالیفرنیا نقطه‌ی عطفی در مسیر شفافیت دیجیتال به‌شمار می‌آید و پیامی روشن برای صنعت فناوری دارد:
هوش مصنوعی باید در خدمت انسان باشد، نه ابزاری برای پنهان‌کاری یا فریب.

این تصمیم می‌تواند مسیر آینده‌ی تعامل انسان و ماشین را تغییر دهد و جهانی بسازد که در آن اعتماد، شفافیت و اخلاق محور توسعه‌ی فناوری هستند.