نسخه نهایی قانون ایمنی و آموزش هوش مصنوعی در ایالت نیویورک، پس از فشار گسترده شرکت‌های فناوری و برخی دانشگاه‌ها، با الزامات ضعیف‌تری نسبت به پیش‌نویس اولیه به تصویب رسید؛ موضوعی که نگرانی‌های تازه‌ای درباره اخلاق، مسئولیت اجتماعی و امنیت عمومی در توسعه AI ایجاد کرده است.

ایالت نیویورک که تا همین اواخر به‌عنوان یکی از پیشگامان قانون‌گذاری سخت‌گیرانه در حوزه هوش مصنوعی شناخته می‌شد، سرانجام نسخه‌ای تعدیل‌شده از «قانون ایمنی و آموزش هوش مصنوعی» را تصویب و امضا کرد. این قانون که با هدف افزایش شفافیت، پاسخ‌گویی و کاهش خطرات اجتماعی AI تدوین شده بود، در نسخه نهایی خود بسیاری از بندهای کلیدی و الزام‌آور را از دست داده است.

بر اساس گزارش منتشرشده در The Verge، ائتلافی از شرکت‌های بزرگ فناوری، مؤسسات پژوهشی و برخی دانشگاه‌ها با اجرای کمپین‌های رسانه‌ای و لابی‌گری گسترده، نقش مهمی در تغییر مسیر این قانون ایفا کرده‌اند. منتقدان می‌گویند این فشارها باعث شده نسخه نهایی قانون، فاصله محسوسی با اهداف اولیه خود داشته باشد.

فشار صنعت فناوری و عقب‌نشینی قانون‌گذار

پیش‌نویس اولیه این قانون، شرکت‌های توسعه‌دهنده سیستم‌های پیشرفته هوش مصنوعی را ملزم می‌کرد ارزیابی‌های دقیق ریسک، گزارش‌های شفاف ایمنی و سازوکارهای پاسخ‌گویی مشخص ارائه دهند. با این حال، در نسخه نهایی بسیاری از این تعهدات یا حذف شده‌اند یا به توصیه‌های غیرالزام‌آور تبدیل شده‌اند.

به گفته تحلیل‌گران حقوق فناوری، این تغییرات نشان‌دهنده تعارض جدی میان نوآوری فناورانه و مسئولیت اجتماعی است؛ تعارضی که در سال‌های اخیر به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاری AI تبدیل شده است.

واکنش جامعه مدنی و نگرانی‌های اخلاقی

فعالان حوزه حقوق دیجیتال و خانواده‌ها نسبت به پیامدهای این عقب‌نشینی هشدار داده‌اند. آن‌ها معتقدند تضعیف الزامات قانونی می‌تواند امنیت کاربران، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، را در برابر سیستم‌های هوش مصنوعی پرخطر کاهش دهد.

برخی کارشناسان نیز تأکید کرده‌اند که نبود چارچوب‌های الزام‌آور، زمینه را برای سوءاستفاده از داده‌ها و نقض حریم خصوصی کاربران فراهم می‌کند؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در گزارش‌های تحلیلی خبرگزاری Reuters به آن اشاره شده بود.

پیامدهای اجتماعی و آینده قانون‌گذاری AI

این اتفاق بار دیگر نشان می‌دهد که مسیر قانون‌گذاری هوش مصنوعی، به‌ویژه در سطح ایالتی و ملی، با فشارهای اقتصادی و سیاسی متعددی روبه‌روست. در حالی که برخی دولت‌ها به دنبال تنظیم سخت‌گیرانه‌تر AI هستند، نفوذ بازیگران بزرگ فناوری می‌تواند این تلاش‌ها را با چالش جدی مواجه کند.

کارشناسان معتقدند تجربه نیویورک می‌تواند به الگویی هشداردهنده برای سایر کشورها و ایالت‌ها تبدیل شود؛ الگویی که نشان می‌دهد بدون مشارکت فعال جامعه مدنی و شفافیت فرآیند قانون‌گذاری، قوانین اخلاق‌محور AI به‌راحتی تضعیف می‌شوند.

🧠 جمع‌بندی

تصویب نسخه ضعیف‌تر قانون ایمنی هوش مصنوعی در نیویورک، نمونه‌ای روشن از چالش‌های تقاطع قانون، اخلاق و جامعه در عصر AI است. این خبر نشان می‌دهد که آینده حکمرانی هوش مصنوعی نه‌تنها به پیشرفت فناوری، بلکه به میزان مقاومت قانون‌گذاران در برابر فشارهای صنعتی و توجه به منافع عمومی وابسته است.