سید محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی کشور، پیشنهاد کرده است که یک دستیار هوش مصنوعی بومی طراحی و توسعه یابد تا به افراد نابینا و کم‌بینا در بهره‌گیری از فناوری‌ها و خدمات دیجیتال کمک کند.

هدف اصلی این طرح، تحقق عدالت در دسترسی به فناوری و گسترش خدمات هوشمند در مناطق محروم و دوردست است.

🎯 اهداف کلیدی طرح

1. توانمندسازی نابینایان برای تعامل راحت‌تر با تلفن همراه، رایانه و اینترنت.

2. بومی‌سازی فناوری‌های دستیار هوشمند (مشابه Siri، Alexa، ChatGPT و Google Assistant) اما به زبان فارسی و متناسب با فرهنگ ایران.

3. دسترسی عادلانه به فناوری‌های نوین برای همه اقشار جامعه، حتی در مناطق روستایی.

4. پیشگیری از وابستگی به پلتفرم‌های خارجی در حوزه خدمات دستیار هوشمند.

🧠 کاربردهای احتمالی دستیار ویژه نابینایان

• خواندن پیام‌ها، مقالات یا کتاب‌ها با صدای طبیعی فارسی.

• تشخیص اشیاء، متون و چهره‌ها از طریق دوربین گوشی.

• همراهی در مسیر‌یابی و عبور از مکان‌های عمومی با هشدار صوتی.

• تعامل گفتاری برای انجام کارهای روزمره (تماس، پیام، تقویم، خدمات بانکی و غیره).

• اتصال به سامانه‌های دولتی برای خدمات شهروندی، بدون نیاز به دیدن صفحه.

🔍 ابعاد اجتماعی و فناورانه

• از دیدگاه اجتماعی، این طرح می‌تواند گام مهمی در جهت عدالت دیجیتال و دسترسی برابر به فناوری باشد.

• از نظر فناورانه، نیازمند توسعه در حوزه‌های پردازش گفتار، بینایی ماشین، زبان طبیعی فارسی و طراحی رابط کاربری صوتی (VUI) است.

• همچنین باید استانداردهای امنیت داده و حریم خصوصی رعایت شود تا اطلاعات کاربران نابینا محافظت شود.

🌐 نتیجه‌گیری

پیشنهاد دبیر شورای عالی فضای مجازی را می‌توان نقطه آغاز تحول در فناوری‌های کمکی بومی دانست.
اگر این طرح به مرحله اجرا برسد، می‌تواند ایران را در حوزه‌ی فناوری‌های فراگیر (Inclusive AI) به یکی از کشورهای پیشرو منطقه تبدیل کند.