کمیسیون اروپا هنوز به تصمیم نهایی درباره وضع قوانین الزام‌آور برای استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار نرسیده است. اختلافات داخلی و فشار لابی شرکت‌ها باعث شده تا سرنوشت مقررات روشن باقی بماند. این بلاتکلیفی نگرانی‌هایی درباره امنیت شغلی، عدالت اجتماعی و حقوق کارگران ایجاد کرده است.

در تازه‌ترین تحولات قانونگذاری در اتحادیه اروپا، گزارش‌ها حاکی است که کمیسیون اروپا تصمیم خود درباره قوانین الزام‌آور برای استفاده از هوش مصنوعی در محیط کار را به تأخیر انداخته است. خبری که امروز از سوی خبرگزاری حقوقی و مقرراتی MLex منتشر شد و نشان می‌دهد اختلاف دیدگاه عمیقی میان اعضای کمیسیون درباره آینده AI در حوزه اشتغال وجود دارد.

چرا مسئله مهم است؟

در سال‌های اخیر، استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی در محیط کار در موضوعاتی مثل تحلیل عملکرد کارکنان، استخدام، ارزیابی، نظارت و بهینه‌سازی نیروی کار به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. اگر مقررات دقیق و شفاف تدوین نشوند، این ریسک وجود دارد که حقوق کارگران تحت تأثیر ابزارهای اتوماتیک قرار گیرد و عدالت شغلی کاهش یابد.

در واقع، این پرسش مطرح است: آیا شرکت‌ها بدون جلب رضایت یا اطلاع کارکنان، می‌توانند تصمیمات مدیریتی مبتنی بر الگوریتم‌ها اتخاذ کنند؟ این نگرانی اخیر اتحادیه‌هایی کارگری و نمایندگان پارلمان اروپا بوده است.

دیدگاه‌ها و مناقشه درون کمیسیون

برخی اعضای کمیسیون معتقدند که قوانین سختگیرانه ممکن است مانع نوآوری و انعطاف‌پذیری شرکت‌ها شود. از سوی دیگر، منتقدان هشدار می‌دهند که بدون چارچوب قانونی، ابزارهای AI می‌توانند به ابزار کنترل و فشار بر کارگران تبدیل شوند.

گزارش MLex تأکید می‌کند که این «تردید» داخلی مانع از تصویب سریع قوانینی می‌شود که می‌توانستند سهم مشخصی در حفاظت از حقوق شغلی داشته باشند.

پیامدهای احتمالی تعلل در قانونگذاری

• شرکت‌ها ممکن است بدون چارچوب شفاف، از سیستم‌های نظارتی و استخدامی مبتنی بر AI استفاده کنند با ریسک سوءاستفاده از داده شخصی و تصمیم‌گیری ناعادلانه.
• کارگران و اتحادیه‌ها از نبود تضمین برای حفاظت از حقوقشان نگران‌اند؛ امکان تبعیض، اخراج بدون شفافیت یا ارزیابی ناعادلانه میسر خواهد بود.
• بلاتکلیفی قانونی باعث می‌شود «فضای ناامن حقوقی» برای کارفرما و کارگر برقرار شود: از یک سو کارفرما در تصمیم‌گیری آزادتر است، از سوی دیگر کارگر در برابر ابزارهای غیرشفاف آسیب‌پذیر می‌شود.

نتیجه‌گیری

این تأخیر در تصمیم‌گیری کمیسیون اروپا از چند جهت قابل توجه است:

1. نشان می‌دهد که حتی در قلب اتحادیه‌ای با قوانین منسجم، نگرانی‌ها درباره تبعات AI بر اشتغال، عدالت و حقوق بشر جدی و قابل تأمل هستند.
2. تأکید می‌کند که نوآوری بدون قانون‌گذاری مناسب می‌تواند باعث نابرابری اجتماعی و بی‌ثباتی حقوق شغلی شود.
3. هشدار می‌دهد که فشار شرکت‌های بزرگ به سمت استفاده گسترده از AI نباید منجر به کاهش شفافیت، بی‌توجهی به حریم خصوصی یا کاهش مسئولیت‌پذیری شود.

به نظر می‌رسد، رقابت میان «نوآوری سریع» و «حفاظت از حقوق کارگران» نقطه کانونی تلاش فعلی برای قانونگذاری AI در اروپا است و نتیجه این مناقشه می‌تواند مسیر آینده بازار کار و عدالت اجتماعی در دهه آینده را رقم بزند.

برای مشاهده اخبار بیشتر به پایگاه خبری هوش مصنوعی ایران مراجعه کنید.