اداره حمل‌ونقل هنگ‌کنگ برنامه جدیدی برای استفاده گسترده‌تر از هوش مصنوعی در خدمات حمل‌ونقل و مدیریت ترافیک آغاز کرده است. این برنامه با هدف افزایش سرعت خدمات صدور مجوز، خودکارسازی بررسی مدارک، مقابله با فعالیت‌های خودکار مخرب و حرکت به سمت مدیریت دیجیتال ترافیک اجرا می‌شود. دولت هنگ‌کنگ همچنین قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶ سامانه‌ای مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ راه‌اندازی کند که بتواند بخشی از درخواست‌های مربوط به مجوز خودرو و مجوزهای عبورومرزی را به‌صورت خودکار بررسی و تأیید کند.

هوش مصنوعی وارد خدمات حمل‌ونقل هنگ‌کنگ شد

هوش مصنوعی به‌تدریج در حال تبدیل‌شدن به یکی از ابزارهای اصلی برای مدیریت خدمات شهری است و هنگ‌کنگ نیز برنامه تازه‌ای را برای استفاده عملی از این فناوری در بخش حمل‌ونقل آغاز کرده است. اداره حمل‌ونقل هنگ‌کنگ اعلام کرده است که مجموعه‌ای از پروژه‌ها را تحت نظارت AI Efficacy Enhancement Team اجرا خواهد کرد. هدف اصلی این پروژه‌ها، افزایش کیفیت و بهره‌وری خدمات، کاهش زمان پردازش درخواست‌ها و توسعه مدیریت دیجیتال ترافیک است. این برنامه را می‌توان بخشی از حرکت هنگ‌کنگ به سمت حمل‌ونقل هوشمند دانست؛ رویکردی که در آن داده‌های لحظه‌ای، هوش مصنوعی و سامانه‌های دیجیتال برای مدیریت بهتر جابه‌جایی شهروندان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کاهش زمان صدور مجوز با کمک AI

یکی از مهم‌ترین کاربردهای جدید هوش مصنوعی در هنگ‌کنگ به خدمات صدور و تمدید مجوزهای خودرو مربوط می‌شود. اداره حمل‌ونقل از فناوری تشخیص نوری کاراکترها (OCR) برای بررسی مدارک پشتیبان ارسال‌شده به‌صورت آنلاین استفاده می‌کند. این فناوری می‌تواند بخشی از بررسی‌های دستی را حذف کرده و زمان پردازش درخواست‌ها را کاهش دهد. این کاربرد اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از فرایندهای اداری حمل‌ونقل شامل بررسی اسناد و تطبیق اطلاعات هستند؛ فرایندهایی که در صورت انجام دستی می‌توانند زمان‌بر باشند. با استفاده از AI، سیستم می‌تواند اطلاعات موجود در مدارک را استخراج و برای بررسی‌های بعدی آماده کند.

سامانه جدید برای تأیید خودکار درخواست‌ها

هنگ‌کنگ همچنین قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶ پروژه‌ای با عنوان Easy Licence Application Approval را راه‌اندازی کند. این سامانه از فناوری مدل‌های زبانی بزرگ استفاده خواهد کرد تا مدارک مربوط به تمدید آنلاین مجوز خودرو و برخی درخواست‌های مربوط به طرح‌های رانندگی مرزی را به‌صورت خودکار شناسایی، تطبیق و بررسی کند. هدف دولت این است که بیش از ۹۰ درصد از تمدیدهای آنلاین مجوز خودرو بتوانند به‌صورت خودکار تأیید شوند. در صورت تحقق این هدف، زمان پردازش این درخواست‌ها نیز می‌تواند حدود ۹۰ درصد کاهش پیدا کند؛ به‌طوری که زمان پردازش از حداکثر ۱۰ روز کاری به حدود یک روز برسد.

AI در مجوزهای رانندگی مرزی

کاربرد هوش مصنوعی تنها به تمدید مجوز خودرو محدود نمی‌شود. اداره حمل‌ونقل هنگ‌کنگ اعلام کرده است که از AI برای بررسی درخواست‌های مربوط به دو طرح رانندگی مرزی نیز استفاده خواهد کرد:

• طرح سفر خودروهای هنگ‌کنگ به سمت شمال
• طرح سفر خودروهای گوانگ‌دونگ به سمت جنوب

هدف این است که بیش از نیمی از درخواست‌های مربوط به مجوزهای عبورومرزی بتوانند با کمک AI به‌صورت خودکار تأیید شوند. دولت همچنین انتظار دارد استفاده از این فناوری، زمان پردازش دستی این درخواست‌ها را حدود ۲۰ درصد کاهش دهد.

مقابله هوشمند با ربات‌های خودکار

یکی دیگر از کاربردهای جالب AI در خدمات حمل‌ونقل هنگ‌کنگ، مقابله با بات‌ها و فعالیت‌های خودکار غیرانسانی است. اداره حمل‌ونقل از اواخر ژوئن ۲۰۲۶ یک سامانه ضدبات مجهز به هوش مصنوعی و فناوری شناسایی پویا را در سیستم رزرو آنلاین خدمات صدور گواهینامه رانندگی به کار گرفته است. این سامانه می‌تواند اسکریپت‌های خودکار را شناسایی و مسدود کند و همچنین فعالیت‌های غیرعادی در ترافیک سامانه را تشخیص دهد. نتیجه این اقدام کاهش قابل توجه زمان انتظار کاربران بوده است. طبق اعلام اداره حمل‌ونقل، حداکثر زمان انتظار افرادی که با موفقیت وارد سامانه رزرو می‌شوند، از حدود دو ساعت به کمتر از ۴۵ دقیقه کاهش یافته است.

هوش مصنوعی برای مدیریت ترافیک شهری

کاربرد AI در هنگ‌کنگ به خدمات اداری محدود نیست و مدیریت واقعی ترافیک را نیز دربرمی‌گیرد. اداره حمل‌ونقل این شهر در حال توسعه پروژه‌های مدیریت هوشمند ترافیک است که می‌توانند داده‌های لحظه‌ای مربوط به خودروها و عابران پیاده را تحلیل کنند. یکی از نمونه‌های این برنامه، پروژه آزمایشی Smart Motorway Pilot Scheme در بخش جنوبی پل Ting Kau است. در این پروژه، فناوری هوش مصنوعی برای شناسایی حوادث ترافیکی استفاده می‌شود. طبق اعلام دولت هنگ‌کنگ، این فناوری زمان موردنیاز برای شناسایی حوادث را تقریباً ۹۰ درصد کاهش داده است. کاهش چنین زمان‌هایی می‌تواند به اپراتورها اجازه دهد سریع‌تر نسبت به تصادف یا اختلال ترافیکی واکنش نشان دهند.

ارائه اطلاعات لحظه‌ای به رانندگان

یکی دیگر از قابلیت‌های این سامانه، ارائه اطلاعات دقیق و لحظه‌ای به رانندگان است. اطلاعات مربوط به وضعیت ترافیک می‌تواند از طریق تابلوهای پیام متغیر و علائم ترافیکی در اختیار رانندگان قرار گیرد. این سیستم می‌تواند خودروهای در حال حرکت را از مسیرهای آسیب‌دیده دور کند و جریان ترافیک را به شکل منظم‌تری هدایت کند. چنین رویکردی می‌تواند از ایجاد ترافیک ثانویه در اطراف محل حادثه جلوگیری کرده و زمان سفر را کاهش دهد.

کنترل هوشمند چراغ‌های راهنمایی

یکی دیگر از پروژه‌های هنگ‌کنگ، استفاده از حسگرها و هوش مصنوعی برای مدیریت چراغ‌های راهنمایی است. حسگرهای سامانه RTATSS می‌توانند جریان لحظه‌ای خودروها و عابران پیاده را شناسایی کنند. سپس الگوریتم هوش مصنوعی با تحلیل این داده‌ها، زمان‌بندی مناسب چراغ‌های راهنمایی را محاسبه می‌کند. در این مدل، زمان سبز چراغ‌ها می‌تواند بر اساس شرایط واقعی خیابان تغییر کند تا نیازهای گروه‌های مختلف کاربران جاده بهتر متعادل شود. طبق برآورد اداره حمل‌ونقل، این فناوری می‌تواند حداکثر زمان انتظار عابران پیاده را حدود ۱۵ تا ۲۰ ثانیه کاهش دهد.

حرکت به سمت حمل‌ونقل هوشمند

مجموعه این پروژه‌ها نشان می‌دهد هنگ‌کنگ قصد دارد مفهوم حمل‌ونقل هوشمند را از یک ایده فناورانه به بخشی از خدمات روزمره شهری تبدیل کند. در این مدل، هوش مصنوعی در چند مرحله از چرخه حمل‌ونقل حضور دارد:

• ثبت و بررسی درخواست‌های مجوز
• تشخیص و اعتبارسنجی مدارک
• شناسایی فعالیت‌های غیرعادی
• تشخیص حوادث ترافیکی
• تحلیل جریان خودروها
• مدیریت چراغ‌های راهنمایی
• ارائه اطلاعات لحظه‌ای به رانندگان
• پشتیبانی از حمل‌ونقل خودران

در نتیجه، AI تنها یک ابزار برای اتوماسیون اداری نیست و می‌تواند به یکی از اجزای اصلی مدیریت زیرساخت‌های شهری تبدیل شود.

تأثیر این فناوری بر شهروندان

یکی از اهداف اصلی پروژه‌های جدید، ایجاد خدمات سریع‌تر و راحت‌تر برای شهروندان است. وقتی بخشی از بررسی مدارک و تأیید درخواست‌ها توسط سیستم‌های هوشمند انجام شود، کاربران زمان کمتری را برای دریافت خدمات صرف خواهند کرد. از طرف دیگر، مدیریت هوشمند ترافیک می‌تواند به کاهش زمان سفر، واکنش سریع‌تر به حوادث و استفاده بهتر از ظرفیت خیابان‌ها کمک کند. این موضوع نشان می‌دهد کاربرد هوش مصنوعی در شهر هوشمند فقط به فناوری‌های پیچیده محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند مستقیماً در تجربه روزمره شهروندان تأثیر بگذارد.

چالش‌های استفاده از AI در حمل‌ونقل

با وجود مزایای قابل توجه، استفاده گسترده از هوش مصنوعی در حمل‌ونقل نیازمند دقت و نظارت مناسب است. سیستم‌هایی که در صدور مجوز یا مدیریت ترافیک تصمیم‌گیری می‌کنند باید از دقت بالایی برخوردار باشند. یک خطا در تشخیص مدارک یا تحلیل وضعیت ترافیک می‌تواند بر تعداد زیادی از کاربران تأثیر بگذارد. همچنین حفاظت از داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط حسگرها و سامانه‌های دیجیتال اهمیت زیادی دارد. بنابراین توسعه حمل‌ونقل هوشمند باید همزمان با توجه به امنیت سایبری، حریم خصوصی، قابلیت اطمینان و نظارت انسانی پیش برود.

آینده حمل‌ونقل در هنگ‌کنگ

برنامه جدید اداره حمل‌ونقل هنگ‌کنگ نشان می‌دهد این شهر در حال حرکت به سمت مدلی است که در آن بخش قابل توجهی از تصمیم‌گیری‌های عملیاتی بر اساس داده‌های لحظه‌ای و الگوریتم‌های هوش مصنوعی انجام می‌شود. از یک طرف، فرایندهای اداری سریع‌تر و خودکارتر می‌شوند و از طرف دیگر، زیرساخت‌های ترافیکی می‌توانند واکنش دقیق‌تری نسبت به شرایط واقعی خیابان‌ها داشته باشند. اداره حمل‌ونقل همچنین توسعه استفاده از خودروهای خودران را به‌صورت مرحله‌ای دنبال می‌کند و صندوق Smart Traffic Fund نیز از پروژه‌های مرتبط با فناوری‌های AI برای توسعه حمل‌ونقل هوشمند حمایت می‌کند.

جمع‌بندی

هنگ‌کنگ با اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های جدید، یکی از نمونه‌های قابل توجه استفاده عملی از هوش مصنوعی در مدیریت شهری را ارائه کرده است. از بررسی خودکار مدارک و صدور مجوز گرفته تا شناسایی بات‌ها، تشخیص حوادث و تنظیم هوشمند چراغ‌های راهنمایی، AI در حال ورود به بخش‌های مختلف سیستم حمل‌ونقل این شهر است. هدف نهایی این برنامه، ایجاد خدمات سریع‌تر، کاهش زمان انتظار، واکنش بهتر به حوادث و حرکت به سمت یک سیستم حمل‌ونقل هوشمند و داده‌محور است. اگر این پروژه‌ها مطابق اهداف اعلام‌شده پیش بروند، می‌توانند نمونه‌ای برای شهرهای دیگر باشند که به دنبال استفاده از هوش مصنوعی برای افزایش بهره‌وری خدمات شهری و مدیریت بهتر ترافیک هستند.

برای مشاهده جدیدترین اخبار، به پایگاه خبری هوش مصنوعی ایران مراجعه کنید.