آکادمی هنرهای سینمایی و تلویزیونی بریتانیا British Academy of Film and Television Arts (BAFTA) در ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد با گسترش استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در صنعت فیلم و تلویزیون، اصل «خلاقیت انسانی» را به‌عنوان معیار محوری در داوری جوایز خود تثبیت می‌کند. بر اساس این سیاست جدید، استفاده از AI در بخش‌های فنی بلامانع است، اما تصمیم‌گیری‌های خلاقانه و هنری باید توسط انسان انجام شود.

چرا BAFTA این سیاست را اعلام کرد؟

با رشد سریع ابزارهای تولید تصویر، تدوین خودکار، فیلمنامه‌نویسی و حتی بازیگری دیجیتال مبتنی بر AI، نگرانی‌هایی درباره کمرنگ شدن نقش خلاقیت انسانی در آثار سینمایی مطرح شده است. BAFTA اعلام کرده هدف از این چارچوب جدید، ایجاد تعادل میان نوآوری فناورانه و اصالت هنری است.

در بیانیه رسمی این نهاد آمده است که فناوری می‌تواند ابزار کمکی ارزشمندی باشد، اما «قلب فرآیند خلاقه» باید همچنان انسانی باقی بماند.

جزئیات سیاست جدید

طبق اعلام رسمی BAFTA:

• استفاده از ابزارهای مبتنی بر AI در مراحل فنی مانند بهبود تصویر، جلوه‌های ویژه یا تحلیل داده مجاز است.
• تصمیم‌های هنری اصلی مانند نگارش فیلمنامه، کارگردانی و طراحی شخصیت باید توسط انسان انجام شود.
• امکان بررسی و شفاف‌سازی میزان استفاده از AI در فرآیند تولید آثار وجود خواهد داشت.
• در برخی موارد، ممکن است برچسب یا گواهی «بدون استفاده از AI در بخش خلاقه» برای آثار خاص در نظر گرفته شود.

این اقدام نشان می‌دهد که نهادهای فرهنگی در حال تعریف استانداردهای جدید برای مواجهه با گسترش کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع خلاق هستند.

تأثیر بر صنعت فیلم و تلویزیون

سیاست جدید BAFTA می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد:

• استودیوها مجبور خواهند شد درباره میزان استفاده از AI شفاف‌تر عمل کنند.
• بحث‌های حقوقی مربوط به مالکیت معنوی آثار تولیدشده با AI پررنگ‌تر خواهد شد.
• هنرمندان و اتحادیه‌های صنفی ممکن است از این تصمیم به‌عنوان حمایت از نیروی انسانی استقبال کنند.

کارشناسان معتقدند این تصمیم، آغازگر موجی از مقررات‌گذاری فرهنگی در سایر جشنواره‌ها و آکادمی‌های معتبر جهان خواهد بود.

بازتاب جهانی

تصمیم BAFTA بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشته و بسیاری آن را تلاشی برای حفظ هویت هنری در عصر فناوری می‌دانند. این موضوع هم‌زمان با افزایش استفاده از ابزارهای تولید محتوای هوشمند در هالیوود و صنعت سرگرمی اروپا مطرح شده است.

جمع‌بندی

اعلام سیاست جدید BAFTA در ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ را می‌توان یکی از مهم‌ترین تحولات فرهنگی مرتبط با هوش مصنوعی در صنعت سرگرمی دانست. این تصمیم نه در مخالفت با فناوری، بلکه در راستای تعریف مرزهای شفاف میان ابزارهای کمکی و خلاقیت انسانی اتخاذ شده است. به نظر می‌رسد آینده سینما و تلویزیون، ترکیبی از نوآوری فناورانه و هویت انسانی خواهد بود، اما با اولویت روشن برای نقش خالق انسانی.